Đề xuất đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang: ai bị tính và tính thế nào

Đề xuất nói chính xác cái gì

Ngày 23/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Phần liên quan đến người cầm đất nằm ở luật thứ hai.

Nguyên văn trong dự thảo: bổ sung quy định về thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng sẽ áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức.

Hai cụm từ trong câu đó đáng để ý.

Cụm thứ nhất là 0,2%. Hiện nay đất ở trong hạn mức đang chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 0,03% một năm. Từ 0,03% lên 0,2% là gấp gần 7 lần — đó là lý do báo chí gọi đây là đánh thuế gấp 7 lần.

Cụm thứ hai, và theo tôi mới là cụm nặng hơn: không áp dụng hạn mức. Bình thường thuế đất tính theo bậc, phần trong hạn mức rẻ, phần vượt mới đắt. Với đất bỏ hoang thì bỏ bậc, đánh đều từ mét vuông đầu tiên. Trong hay ngoài hạn mức đều tính ngang nhau.

Loại đất nào bị chạm tới

Đây là thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, nên phạm vi gồm:

• Đất ở — cụ thể là đất ở trong các dự án xây dựng hạ tầng để trống nhiều năm chưa xây dựng, và các khu đất đã chuyển mục đích thành đất ở, đã phân lô hoặc chưa phân lô
• Đất làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh
• Đất xây dựng khu công nghiệp
• Đất khai thác, chế biến khoáng sản; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm
• Đất mặt nước, sông ngòi kênh suối chuyên dùng

Dự thảo cũng đánh thuế mức cao với đất đã có quyết định giao đất, cho thuê đất nhưng chậm đưa vào sử dụng. Tức là không chỉ người dân, mà cả chủ đầu tư dự án.

Tính ra tiền thì là bao nhiêu

Cách tính là 0,2% nhân với giá trị mảnh đất theo bảng giá đất Nhà nước ban hành — xin nhấn mạnh: theo bảng giá đất, không phải giá thị trường.

Ví dụ báo đưa ra: một lô 200 m² đất phi nông nghiệp bỏ hoang, vị trí có giá đất 10 triệu đồng một m². Giá trị theo bảng giá là 2 tỷ đồng. Nhân 0,2% ra 4 triệu đồng một năm, tức khoảng 20 nghìn đồng một m² một năm.

Với một lô đất ở thông thường, con số này không làm ai phá sản. Nhưng nó chảy ra đều đặn, năm nào cũng có, trong khi mảnh đất không đẻ ra đồng nào. Và với người ôm nhiều lô thì cộng lại không còn nhỏ. Đó chính là mục đích của nó: không phải để thu ngân sách, mà để người ta thấy giữ đất không dùng là tốn tiền.

Ai là người phải nộp?

Dự thảo phân định rõ: chủ đầu tư chịu thuế cho các lô chưa bán; người mua chịu thuế cho lô đã mua và sang tên mình. Nghĩa là từ ngày anh chị ký sang tên, đồng hồ thuế bắt đầu chạy cho chính anh chị, chứ không phải chủ đầu tư gánh hộ. Đây là chi tiết người mua đất dự án cần nhớ.

Hai điều dự thảo CHƯA nói

Một: chưa có định nghĩa thế nào là đất bỏ hoang, và không có mốc thời gian. Bỏ không một năm có bị tính không, ba năm có bị tính không — dự thảo không nói.

Đây không phải suy diễn. Chính cơ quan thẩm tra là Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã nêu: chưa có khái niệm rõ về đất chậm đưa vào sử dụng, chưa đưa vào sử dụng. Ủy ban còn đề nghị rà soát kỹ để tránh trùng lặp nghĩa vụ tài chính đối với cùng một hành vi, và đề nghị bổ sung căn cứ của chính con số 0,2%.

Hai: đây mới là bản trình Quốc hội, chưa phải luật. Chưa thông qua, chưa có hiệu lực, và mức 0,2% vẫn có thể thay đổi.

Nỗi lo lớn nhất: bị đánh thuế “nhầm”

Vì chưa có định nghĩa nên người dân và doanh nghiệp lo bị tính nhầm. Lo nhất là nhóm đất dính quy hoạch treo. Một người dân ở TP.HCM nói với báo Tuổi Trẻ, nguyên văn:

“Đất bị treo quy hoạch do dự án chậm triển khai, người dân chúng tôi vốn đã gánh chịu nhiều thiệt thòi. Nếu bây giờ lại bị coi là ‘bỏ hoang’ để gánh thêm mức thuế cao gấp 7 lần thì thực sự là họa vô đơn chí.”

So với thế giới thì 0,2% nằm ở đâu

Ở Anh và Pháp, đất bỏ hoang có thể bị phụ thu lên tới 200 đến 300% so với mức thông thường. Bang Victoria (Úc) đánh thuế đất ở bỏ trống từ 1 đến 2% trên tổng giá trị tài sản và tăng lũy tiến theo từng năm. Hàn Quốc và Đài Loan tính sau 1 đến 2 năm bỏ trống.

So với những mức đó thì 0,2% của mình là nhẹ. Một chuyên gia được báo dẫn lời cũng nhận định mức này vẫn còn khá khiêm tốn nếu so với biên lợi nhuận kỳ vọng của giới đầu cơ khi thị trường tăng nóng.

Hai việc nên làm ngay

Một — tính trước con số của mình. Nếu đang giữ một lô đất ở hoặc đất kinh doanh để không, hãy lấy bảng giá đất của tỉnh mình, nhân diện tích, rồi nhân 0,2%. Nó chưa phải nghĩa vụ hôm nay, nhưng là con số cần có trong bài toán của anh chị.

Hai — giữ giấy tờ chứng minh mình không cố tình bỏ hoang. Nếu mảnh đất đang vướng quy hoạch hay vướng thủ tục, hãy lưu lại ngay từ bây giờ: văn bản của xã, của phường, quyết định quy hoạch, hồ sơ xin phép bị trả lại. Khi luật có hiệu lực và tiêu chí được ban hành, đó là thứ phân biệt anh chị với người ôm đất chờ giá.

Câu hỏi thường gặp

Đất bỏ hoang bao lâu thì bị đánh thuế 0,2%?

Dự thảo chưa quy định mốc thời gian, và cũng chưa định nghĩa thế nào là đất bỏ hoang. Chính Ủy ban Kinh tế và Tài chính khi thẩm tra đã nêu rằng chưa có khái niệm rõ về đất chậm đưa vào sử dụng, chưa đưa vào sử dụng. Mốc 60 tháng mà nhiều người nhắc tới thuộc dự thảo Luật Đất đai sửa đổi và là mốc thu hồi đất, không phải mốc tính thuế.

Đất nông nghiệp bỏ hoang có bị đánh thuế không?

Không. Đây là thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, mà đất nông nghiệp không thuộc đối tượng nộp loại thuế này. Với khu đất hỗn hợp, chỉ phần diện tích đất ở hoặc đất phi nông nghiệp mới bị tính.

Lô đất 200 m² thì phải nộp bao nhiêu một năm?

Theo ví dụ báo đưa: lô 200 m² ở vị trí có giá đất 10 triệu đồng một m², giá trị theo bảng giá là 2 tỷ, nhân 0,2% ra khoảng 4 triệu đồng một năm, tức 20 nghìn đồng một m² một năm. Lưu ý tính theo bảng giá đất Nhà nước, không phải giá thị trường.

Mua đất dự án chưa xây thì ai nộp thuế?

Chủ đầu tư chịu thuế cho các lô chưa bán. Người mua chịu thuế cho lô đã mua và sang tên mình. Nghĩa là từ ngày sang tên, nghĩa vụ thuế thuộc về người mua.

Đề xuất này đã thành luật chưa?

Chưa. Ngày 23/10/2026 Bộ trưởng Bộ Tài chính mới trình Quốc hội dự án luật. Chưa thông qua, chưa có hiệu lực, và mức 0,2% vẫn có thể thay đổi trong quá trình thảo luận.

Nguồn số liệu trong bài

Thông tin	Nguồn
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội ngày 23/10; mức 0,2%, không áp dụng hạn mức; ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính	Tuổi Trẻ 23/10/2026, tác giả Ngọc An — “Chính thức đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang”
Cách tính 0,2% × bảng giá đất; ví dụ 200 m² × 10 triệu/m² = 4 triệu/năm; danh mục loại đất; ví dụ khu đất hỗn hợp 1.500 m²; chủ đầu tư và người mua ai nộp	Tuổi Trẻ 08/10/2026, tác giả K.Yên — “Đất bỏ hoang, loại nào dự kiến bị đánh thuế?”
Mức hiện hành 0,03% đất ở trong hạn mức (cơ sở của “gấp 7 lần”); ý kiến người dân về quy hoạch treo; mức thuế của Anh, Pháp, Úc, Hàn Quốc, Đài Loan	Tuổi Trẻ 07/10/2026, tác giả Công Triệu — “Đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang gấp 7 lần đất trong hạn mức”
Mốc 60 tháng không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi	Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), dẫn lại trong bài Tuổi Trẻ 23/10/2026

Bài viết liên quan

• Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất: người mua đất được gì
• Bắt đáy đất Phú Thọ: đã đến lúc mua chưa và mua ở đâu
• 4 loại đất có tiền cũng không nên mua

Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Đề xuất nêu trong bài mới ở bước trình Quốc hội, chưa phải quy định có hiệu lực — anh chị nên theo dõi văn bản chính thức khi được ban hành.